*वाते मुंगा मोलारी*
My swan song
क्रांतीसिंह सेवालाल महाराजेर जयंतीर निमतेती मार मनेमायीर एक ढाळ..!!
क्रांतिसिंह सेवादास महाराजेर क्रांतीदर्शी विचारेती,गोर वाड;मयीन सांस्कृतिक मोलेती,गोरबोली भाषारे रुप सौंदर्येती आजेर पिढीनं जोडणो गरजेर छ.
आज हाम क्रांतिसिंह सेवादास महाराजेर १०\१५ रुपेर फोटू घर घर पुचायेम कमालेर यशस्वी वेगे छा.ये १०\१५ रुपेर फोटूती हामारो प्रेरणास्त्रोत विस्कळीत वेगो छ.फोटूर कुरघोडीती बापूर क्रांतीदर्शी विचार बंडाऊ पडगे."ठेविले अनंते तैसेची रहावे",आसे विचारेर पेंण्णीती हामार विचार करेर नैसर्गिक शक्ती नष्ट वेगी."मुंवो मलक सरजीत करेर भावना नष्ट वेगी".आतज हामारो पतन हुवो.
तांडो तांड वाचन संस्कृती रुजे सवायी आजेर पिढीनं नवे समीयारे नवे विचारेती, जगजेष्ट गोर वाड;मयीन संस्कृतीती जोडतू आयेवाळो छेनी.
सवारेरो गौरवशाली तांडो जर सवारेर पिढीर हावाली करेर विये तो "फाईट' सेवादास आबं आपणेनं घरे घरेर कवाडेताणू पूचाणो लागेवाळो छ.
क्रांतिसिंह सेवादास महाराजेनं 'फ्लाइट' कतो पलायनवाद आजीबात मान्य कोनी रं.क्रांतिसिंह सेवादास महाराज इ "फाइट रं फाइट,शब्द सामर्थ्येरो योद्धा"..!
सेवादास महाराजे सामूती आपणे सवारेर पिढीनं कुणस प्रेरणा लेयेसारू केयेवाळ छा फाइट क,फ्लाइट ? इ भी भान जागृत वेणू गरजेर छ.ए मान जागृत वेये सवायी तांडेमं नवो बदल आयोवाळो छेनी.
"संस्कृती"ये शब्देसारू गोरबोली भाषा व्यवहारेमं गोरबोली भाषार मालकीरो "धाटी"इ स्वतंत्र शब्द प्रचलित छ तो "परंपरा"ये शब्देवासं "रुढी"इ शब्द छ.गोर धाटीनं नीति अन गती छ.इ धाटी अन रुढी ये शब्दे परती सिध्द वचं. धाटी>पळणे,रुढी >पळणे इ अर्थ संकेत धेनेम लिदे केलं तो मारो ई विधान तर्कसंगत सिद्ध वचं.
गोर धाटीरो जीवन प्रवास इ आदिम ते संगणक समीयाताणू वेतो आयो छ.ये स्थित्यंतरेमं जसो गोरमाटीनं ओरे आनुभावे माईती सिकेन मळो ऊ से खोळेम लेन सेनं वेटतो आयो छ.गोर जीवनशैली इ काळेनुसार बदलती आयी छ;पणन आपण प्रिय बोलीभाषा अन मूळ संस्कृतीर पोषक घटक भुलो कोनी छ;करन गोरमाटी गणसमाज आज भी जीवतो दखारो छ.जगदनीयार पुटेपं वारसेक गण आपणे भाषासह नष्ट वेमेले छ. शाक्य गण आपणेनं सामळेन मळचं;पणन कती आकीती दकायेनी.महामानव गौतम बुद्धेर विवेकवाद,परिवर्तनवाद बहुतेक शाक्य गणेन रुजो कोनी करन शाक्य गण आज आकीती कती दकारो कोनी. ई शक्यता भी नाकारतू आयेनी.
क्रांतिसिंह सेवादास महाराजेर विवेकवाद,परिवर्तनवाद,गोरबोली भाषा जर आपण भूल जाया तो आपण भी ऊज गत वेयेवाळ छ."कोर गोरुनं सायी वेस"! ये समतावादी गोर संस्कृतीर मोलेर आधार लेन आपणेनं आंगेर मलक कन करेर छ..!
थोरं इतिहासकार बापू बळीराम पटल्या बानो बदलाये येपर हाम लेंगी माईती तिरस्कार व्यक्त किदे;पणन बापू बळीराम पटल्यार परिवर्तनवादी पोषक विचारेर हाम न कनायी सन्मान किदे न स्विकारे! इतिहास लेखनेपं समीक्षा,टिका तो वेतीज रचं.संशोधन प्रक्रिया इ अंतरिम रचं,अंतिम रेयेनी.लेखन प्रपंचेम चुक वेणू साहजिक रचं. व्यवस्था परिवर्तन इ राजकीय चळवळीती वेयेनी तो वैचारिक क्रांतीती वचं येर जाण बापू बळीराम पटल्यानं रं मांडवीर १९३५ सालेर "हीरा वाचनालय" इ ओरो उत्कृष्ट उदाहरण छ.जयंतीर निमतेती ये प्रेरणास्त्रोत नवी पिढी मुंड्याग आणू गरजेर छ.
गोरमाटी ई गतीशील,मानवतावादी,निसर्गवादी कतोज कतोज विज्ञानवादी एक 'जथ्या' छ.जगदनीयार पुटेपर "वकोल्डीन धोकेवाळो" गोरमाटी सरिको जथ्या इ दुसरी कुणसीज संस्कृतीमं धुंडे तो भी लायेवाळो छेनी.धरती याडीरो "नवण" आज भी गोर याडीरे हिवडापं पेले नंबरेप मंडामेलो छ.
*पेलो मंडोये नामये मारी धरतीरो लेस्याये...!*
निसर्गेनं सरण जायेर संकल्पना मांडेवाळो पेलो गोरमाटीरो तांडोज छ.निसर्गेन सरण जाये सवायी केनी गती लागेवाळ छेनी ये तत्वप्रणालीरो पेलो प्रणेता इ तांडोज छ.
काळे नुसार काळे सोबत चालणो गरजेर छ.वयेरे ७० सालेम भी संगणक समीयाम म तमार सोबत छू.गोरबोली भाषा अन गोर धाटीनं डिजिटल उपस्थितीमं लायेर मार परीती म कोसीस करतो रुचू.
सायित्य कला राजकारण,संशोधन,संशोधन अन उद्योग व्यवस्थापन,शौर्य ये से आखाडामं गोरमाटी सेर मोवळेपं रेन नायकी गजाते रेणू ई गोर वाड;मयीन संस्कृतीर सिक छ.
ईज मोवळो सेवादास महाराज अन महानायक वसंतराव नायक सायेबेन अभिप्रेत छ.ये से प्रेरणास्त्रोत मातेम घालेर विषय छ.ईज हाम भुलगे छा.
*नंगारारे घोरेमं रिजो गोरमाटी!*
कतो संघटित रो..ई क्रांतिसिंह सेवादास महाराजेर खुब मोटो बलस्थान हाम भुलगे;करन खर्गे सरिको कोयी भी आज आपणेन धुत्कारेन लग्गो छ.
निजाम राज्येरे भर दरबारेमं जान सर्जिकल स्टाॅइलेती दलकारेवाळे क्रांतिसिंह सेवादास महाराजेर वलादेपं धुत्कार सांबळेर पाळी का आवगी ? इ दोस खर्गेर छेनी तो येनं कारणीभूत आपण भी छा.
औरंगजेबेन नजराणा देयेवासू शिवाजी महाराज आपणे सोबत फक्त गोरमाटीर १०० नायकडा लेजावचं.गोरमाटीर सो नायकडा जर आपणे सोबत रिये तो औरंगजेब मनं कैद करं कोनी ई शिवाजी महाराजेर गनीमी कावा खुबकायी कचं.ई गोरुरो इतिहास हाम खर्गे प्रवृतीताणू पूचायेम अपरशी ठरगे. आतज हामारो पानीपत वेरो छ.
गोरुरो दुबळो बलस्थान,गोरुरी बादभरी संघटना,गोर पुढारीर नाळी नाळी पक्ष ये से वातेती गोरुरो संघटन लंगडो पडरो छ. १२ कोटी संख्यांक गोरुर गठ्ठा मतेर धाक निर्माण वेये सवायी ये लोक रासी आयेवाळ छेनी. १२कोटी संख्यांक गोरुर गठ्ठा मतदान *निर्णायक* casting vote ठरे सवायी गोरुरो *राज* आणो मसकल छ.
केरी कनेती उमेदवारीर भिक मांगेती राज आयेनी तो राज खोसन लायेर ताकत मनगटेमं रेणू लागचं.
*कोयी किसी को राज न देवे,जो लेवे नीज बलसे लेवे..!*
पंजाबेमं आंगड्या गरु नानकेर सायित्य क्रांती यशस्वी हुयी जेर पचं पंजाबेमं राजकीय चळवळ यशस्वी हुयी छ.
*मुंवो मडदा खाट वटाये..!*i
मनेती मरेमराये मनक्या भी एक दन हुंमाळो वटायेसाररू तयार वेजाये.ई क्रांतिसिंह सेवादास महाराजेर वाड;यीन बलस्थान हाम भुलगे.सायित्य क्रांती वेये सवायी राज आयेवाळो छेनी.सायित्य क्रांती इ राजकीय,सामाजिक चळवळीरो बलस्थान छ.ये से चळवळीरो नेतृत्व करेर धमक इ साहित्यिकेर वाणी अन लकणीमं रचं.
सायित्यसत्ता > अर्थसत्ता > धर्मसत्ता > राजकीयसत्ता आसो राजकीय क्रांतीरो प्रवास रचं.
कोयी कचं सेवादास महाराज संत रं तो कोयी केरेचं क्रांतिसिंह रं तो कोयी समाज सुधारक वेत्तो केरे छ तो पचं आबेलगू २८० जयंती मनाणो वेगो तरी समाजेपं सुधारणा,परिवर्तन,हक्करो राज आरो कोनी छ.का कोनी आरो तांडेम नवो बदल ?
ये प्रश्नेर ऊत्तर जे जयंतीम गोरुनं लाब जाये ऊ जयंती परिवर्तनरो खरो "पोर्या तारा" ठरीये आतरी वात खर..!
भीमणीपुत्र
मोहन गणुजी नायक
अध्यक्ष - ५ वेअखिल भारतीय गोरबंजारा साहित्य संमेलन, डोंबिवली, मुंबई
My swan song
क्रांतीसिंह सेवालाल महाराजेर जयंतीर निमतेती मार मनेमायीर एक ढाळ..!!
क्रांतिसिंह सेवादास महाराजेर क्रांतीदर्शी विचारेती,गोर वाड;मयीन सांस्कृतिक मोलेती,गोरबोली भाषारे रुप सौंदर्येती आजेर पिढीनं जोडणो गरजेर छ.
आज हाम क्रांतिसिंह सेवादास महाराजेर १०\१५ रुपेर फोटू घर घर पुचायेम कमालेर यशस्वी वेगे छा.ये १०\१५ रुपेर फोटूती हामारो प्रेरणास्त्रोत विस्कळीत वेगो छ.फोटूर कुरघोडीती बापूर क्रांतीदर्शी विचार बंडाऊ पडगे."ठेविले अनंते तैसेची रहावे",आसे विचारेर पेंण्णीती हामार विचार करेर नैसर्गिक शक्ती नष्ट वेगी."मुंवो मलक सरजीत करेर भावना नष्ट वेगी".आतज हामारो पतन हुवो.
तांडो तांड वाचन संस्कृती रुजे सवायी आजेर पिढीनं नवे समीयारे नवे विचारेती, जगजेष्ट गोर वाड;मयीन संस्कृतीती जोडतू आयेवाळो छेनी.
सवारेरो गौरवशाली तांडो जर सवारेर पिढीर हावाली करेर विये तो "फाईट' सेवादास आबं आपणेनं घरे घरेर कवाडेताणू पूचाणो लागेवाळो छ.
क्रांतिसिंह सेवादास महाराजेनं 'फ्लाइट' कतो पलायनवाद आजीबात मान्य कोनी रं.क्रांतिसिंह सेवादास महाराज इ "फाइट रं फाइट,शब्द सामर्थ्येरो योद्धा"..!
सेवादास महाराजे सामूती आपणे सवारेर पिढीनं कुणस प्रेरणा लेयेसारू केयेवाळ छा फाइट क,फ्लाइट ? इ भी भान जागृत वेणू गरजेर छ.ए मान जागृत वेये सवायी तांडेमं नवो बदल आयोवाळो छेनी.
"संस्कृती"ये शब्देसारू गोरबोली भाषा व्यवहारेमं गोरबोली भाषार मालकीरो "धाटी"इ स्वतंत्र शब्द प्रचलित छ तो "परंपरा"ये शब्देवासं "रुढी"इ शब्द छ.गोर धाटीनं नीति अन गती छ.इ धाटी अन रुढी ये शब्दे परती सिध्द वचं. धाटी>पळणे,रुढी >पळणे इ अर्थ संकेत धेनेम लिदे केलं तो मारो ई विधान तर्कसंगत सिद्ध वचं.
गोर धाटीरो जीवन प्रवास इ आदिम ते संगणक समीयाताणू वेतो आयो छ.ये स्थित्यंतरेमं जसो गोरमाटीनं ओरे आनुभावे माईती सिकेन मळो ऊ से खोळेम लेन सेनं वेटतो आयो छ.गोर जीवनशैली इ काळेनुसार बदलती आयी छ;पणन आपण प्रिय बोलीभाषा अन मूळ संस्कृतीर पोषक घटक भुलो कोनी छ;करन गोरमाटी गणसमाज आज भी जीवतो दखारो छ.जगदनीयार पुटेपं वारसेक गण आपणे भाषासह नष्ट वेमेले छ. शाक्य गण आपणेनं सामळेन मळचं;पणन कती आकीती दकायेनी.महामानव गौतम बुद्धेर विवेकवाद,परिवर्तनवाद बहुतेक शाक्य गणेन रुजो कोनी करन शाक्य गण आज आकीती कती दकारो कोनी. ई शक्यता भी नाकारतू आयेनी.
क्रांतिसिंह सेवादास महाराजेर विवेकवाद,परिवर्तनवाद,गोरबोली भाषा जर आपण भूल जाया तो आपण भी ऊज गत वेयेवाळ छ."कोर गोरुनं सायी वेस"! ये समतावादी गोर संस्कृतीर मोलेर आधार लेन आपणेनं आंगेर मलक कन करेर छ..!
थोरं इतिहासकार बापू बळीराम पटल्या बानो बदलाये येपर हाम लेंगी माईती तिरस्कार व्यक्त किदे;पणन बापू बळीराम पटल्यार परिवर्तनवादी पोषक विचारेर हाम न कनायी सन्मान किदे न स्विकारे! इतिहास लेखनेपं समीक्षा,टिका तो वेतीज रचं.संशोधन प्रक्रिया इ अंतरिम रचं,अंतिम रेयेनी.लेखन प्रपंचेम चुक वेणू साहजिक रचं. व्यवस्था परिवर्तन इ राजकीय चळवळीती वेयेनी तो वैचारिक क्रांतीती वचं येर जाण बापू बळीराम पटल्यानं रं मांडवीर १९३५ सालेर "हीरा वाचनालय" इ ओरो उत्कृष्ट उदाहरण छ.जयंतीर निमतेती ये प्रेरणास्त्रोत नवी पिढी मुंड्याग आणू गरजेर छ.
गोरमाटी ई गतीशील,मानवतावादी,निसर्गवादी कतोज कतोज विज्ञानवादी एक 'जथ्या' छ.जगदनीयार पुटेपर "वकोल्डीन धोकेवाळो" गोरमाटी सरिको जथ्या इ दुसरी कुणसीज संस्कृतीमं धुंडे तो भी लायेवाळो छेनी.धरती याडीरो "नवण" आज भी गोर याडीरे हिवडापं पेले नंबरेप मंडामेलो छ.
*पेलो मंडोये नामये मारी धरतीरो लेस्याये...!*
निसर्गेनं सरण जायेर संकल्पना मांडेवाळो पेलो गोरमाटीरो तांडोज छ.निसर्गेन सरण जाये सवायी केनी गती लागेवाळ छेनी ये तत्वप्रणालीरो पेलो प्रणेता इ तांडोज छ.
काळे नुसार काळे सोबत चालणो गरजेर छ.वयेरे ७० सालेम भी संगणक समीयाम म तमार सोबत छू.गोरबोली भाषा अन गोर धाटीनं डिजिटल उपस्थितीमं लायेर मार परीती म कोसीस करतो रुचू.
सायित्य कला राजकारण,संशोधन,संशोधन अन उद्योग व्यवस्थापन,शौर्य ये से आखाडामं गोरमाटी सेर मोवळेपं रेन नायकी गजाते रेणू ई गोर वाड;मयीन संस्कृतीर सिक छ.
ईज मोवळो सेवादास महाराज अन महानायक वसंतराव नायक सायेबेन अभिप्रेत छ.ये से प्रेरणास्त्रोत मातेम घालेर विषय छ.ईज हाम भुलगे छा.
*नंगारारे घोरेमं रिजो गोरमाटी!*
कतो संघटित रो..ई क्रांतिसिंह सेवादास महाराजेर खुब मोटो बलस्थान हाम भुलगे;करन खर्गे सरिको कोयी भी आज आपणेन धुत्कारेन लग्गो छ.
निजाम राज्येरे भर दरबारेमं जान सर्जिकल स्टाॅइलेती दलकारेवाळे क्रांतिसिंह सेवादास महाराजेर वलादेपं धुत्कार सांबळेर पाळी का आवगी ? इ दोस खर्गेर छेनी तो येनं कारणीभूत आपण भी छा.
औरंगजेबेन नजराणा देयेवासू शिवाजी महाराज आपणे सोबत फक्त गोरमाटीर १०० नायकडा लेजावचं.गोरमाटीर सो नायकडा जर आपणे सोबत रिये तो औरंगजेब मनं कैद करं कोनी ई शिवाजी महाराजेर गनीमी कावा खुबकायी कचं.ई गोरुरो इतिहास हाम खर्गे प्रवृतीताणू पूचायेम अपरशी ठरगे. आतज हामारो पानीपत वेरो छ.
गोरुरो दुबळो बलस्थान,गोरुरी बादभरी संघटना,गोर पुढारीर नाळी नाळी पक्ष ये से वातेती गोरुरो संघटन लंगडो पडरो छ. १२ कोटी संख्यांक गोरुर गठ्ठा मतेर धाक निर्माण वेये सवायी ये लोक रासी आयेवाळ छेनी. १२कोटी संख्यांक गोरुर गठ्ठा मतदान *निर्णायक* casting vote ठरे सवायी गोरुरो *राज* आणो मसकल छ.
केरी कनेती उमेदवारीर भिक मांगेती राज आयेनी तो राज खोसन लायेर ताकत मनगटेमं रेणू लागचं.
*कोयी किसी को राज न देवे,जो लेवे नीज बलसे लेवे..!*
पंजाबेमं आंगड्या गरु नानकेर सायित्य क्रांती यशस्वी हुयी जेर पचं पंजाबेमं राजकीय चळवळ यशस्वी हुयी छ.
*मुंवो मडदा खाट वटाये..!*i
मनेती मरेमराये मनक्या भी एक दन हुंमाळो वटायेसाररू तयार वेजाये.ई क्रांतिसिंह सेवादास महाराजेर वाड;यीन बलस्थान हाम भुलगे.सायित्य क्रांती वेये सवायी राज आयेवाळो छेनी.सायित्य क्रांती इ राजकीय,सामाजिक चळवळीरो बलस्थान छ.ये से चळवळीरो नेतृत्व करेर धमक इ साहित्यिकेर वाणी अन लकणीमं रचं.
सायित्यसत्ता > अर्थसत्ता > धर्मसत्ता > राजकीयसत्ता आसो राजकीय क्रांतीरो प्रवास रचं.
कोयी कचं सेवादास महाराज संत रं तो कोयी केरेचं क्रांतिसिंह रं तो कोयी समाज सुधारक वेत्तो केरे छ तो पचं आबेलगू २८० जयंती मनाणो वेगो तरी समाजेपं सुधारणा,परिवर्तन,हक्करो राज आरो कोनी छ.का कोनी आरो तांडेम नवो बदल ?
ये प्रश्नेर ऊत्तर जे जयंतीम गोरुनं लाब जाये ऊ जयंती परिवर्तनरो खरो "पोर्या तारा" ठरीये आतरी वात खर..!
भीमणीपुत्र
मोहन गणुजी नायक
अध्यक्ष - ५ वेअखिल भारतीय गोरबंजारा साहित्य संमेलन, डोंबिवली, मुंबई
