Friday, February 15, 2019

अनुवाद,संपादन,लेखन चळवळ ई गोरुर सवारेर उज्वल भवितव्येर नांदी छ..!*

                वाते मुंगा मोलारी मोलारी
                   My swan song

कायी गोरुरो राजकीय,सामाजिक अन सांस्कृतिक अस्तित्व धोकेम आवगो छ. ??
अनुवाद,संपादन,लेखन चळवळ ई गोरुर सवारेर उज्वल भवितव्येर  नांदी छ..!
_____________________________________________
      *आवो एकजागं भळा..अमीर उमराव बेसका करा..गोरुर गौरवशाली इतिहास हुबो करा...!!*
         गोरमाटी तांडेर मानवतावादी वाड;मयीन संस्कृती,गोरुर जीवनशैली,सौंदर्य संपन्न गोरबोली भाषा,मौखिक वाड;मयेर ओळख जगदनीयारी से भाषामं वेयेर नंजरेती साहित्य चळवळीमं अनुवादेरो मोल घणो मोटो रचं.आज गोरगणेर सायित्य चळवळीमं "अनुवाद क्रांतीरो" एक नवो पगला जयराम पवार उपजिल्हाधिकारी सायेब वटायो छ.इ नक्कीज गोरगणेर वेस अन हिंमाणीर ओळख मराठी भाषिक लोकून करन देयेवाळो एक क्रांतीकारी पगला ठरेवाळो छ.
           आसे पगलाती एक भाषिक समाजेर मूळ संस्कृती,विचारधारा,जीवनशैलीर ओळख दुसरे भाषिक लोकुताणू पुचती रचं.जसो महाकवी कालिदासेरो संस्कृत सायित्येर ओळख इंग्रजी भाषा अनुवादेती जगदनीयार लोकून हुयी.महकवी कालिदासेर साहित्येर इंग्रजी अनुवादेती भारतेर साहित्य जगभर प्रसिद्ध हुवो.
    आज गोर सायित्य चळवळीम संपादन,लेखन,अनुवाद चळवळीरो एक नवो पगला उपडरो छ.इ घण आणदेर वात छ. भीमणीपुत्र लिखित मराठी भाषा माईरो *गोरपान गोरबोलीतील भाषा सौंदर्य* ये सायित्यकृतीनं प्रा.दिनेश सेवा राठोड इंग्रजी भाषाम लाताणी गोरबोली भाषारो रुप सौंदर्येर ओळख सारी जगदनीयार लोकून करन दिनो.गोरबोली भाषा सायित्य अन गोरुर मानवतावादी वाड;मयीन संस्कृतीर ओळख आज जगेनं वेरी छ.
         डाॅ.जे.जे.रायबर्मन बांगलादेश इ प्रख्यात इंग्रजी लेखक मार घरं १५ मुक्काम करन मार *गोरमाटी संस्कृती आणि संकेत* येर संदर्भेर आधार लेन *इथनाग्राफी ऑफ ए डिनोटीफाईड ट्राईब द लमाण बंजारा* ये इंग्रजी पुस्तकेर माध्यमेती गोरुर नवलक मौखिक वाड;मयीन संस्कृतीर ओळख जगदनीयार लोकून किदो छ.
          आदिवासी लेखिका माता स्वेतादेवी ये आत्माराम कनिराम राठोडेर *तांडा* आत्मचरित्रेर भाषांतर करन तांडा सायित्येर, जीवनशैलीर ओळख जगभर प्रसिद्ध करमेली छ.
         "फन्डामेंटल रिसर्च सेंटरेर टिम मार मुलाखत लेन तांडा जीवनशैलीर ओळख डिजिटल उपस्थितीमंडळ लान जगप्रसिद्ध करमेले छ.
       प्रा.रविंद्र ब.राठोड नागपूर येथे सोशल मिडिया परेर विकरायी हुवी मार *वाते मुंगा मोलारी* My swan song ये सायिय सदरेर संपादन करन सेनं वाचेसारु उपलब्ध करमेले छ.सुनील राठोड मेघावत बदलापूर मुंबई ये आर्थिक हातभार लगान संपादन चळवळीनं गती देयेर प्रयत्न कररो छ.
       राजकारणे पेक्षा सायित्य चळवळीर ताकत घण प्रभावी रचं येरो भान आज गोर वचारी,उद्योगपती अन शब्द सैनिकेऊनं आवगो छ.इ गोरगणेर सवारेर उज्वल भवितव्येर नांदी छ.
            एकेवडी गोरबोली भाषा सायित्य अन तांडा जीवनशैलीर नवलाई जगदनीयार अभ्यासकेनं नवलक वाटरी छ तोपर दुसरीवडी  गोरुर संघटना माईर मतमतातंर,राजकीय चळवळी माईर गोर नेताऊर पक्षबाजी धोरण ये से वातेती गोरुरो राजकीय,सामाजिक अन सांस्कृतिक अस्तित्व धोकेम आवगो छ.येनं कू आवरतू आये ? येर चिंतन डायसाण पातळीपं वेणू गरजेर छ.
        डावोसाणो वचारी मिलिंद पवार सायेबेरो केणो भी धेनेम लेणू लागेवाळो छ. ओनेर केणी छ क, "एक जमानेमं गोर भी गडपती रं! ये गडपतीऊर वारसेन आज कोरीकोर जू नचारे जू नाचरे छ.न्यावेर भागा मांगरे छा ऊ भी मळरो कोनी छ." ये वघमेपं आबं एकज इलाज छ,सोतार ताकत बडाणू पडीये...गोर बंजारारी आची वाते कोरुताणू पुचाणू पडीये...आपणो गौरवशाली इतिहास वजाळेम लाणू लागीये इ काळेर गरज छ".मिलिंद पवारेर इ वचार वाजवी छ..!

*आवो एकजागं भळा..अमीर उमराव बेसका करा...तांडेरो सवारेरो भविष्य उजळ करा!!*

                *भीमणीपुत्र*
          *मोहन गणुजी नायक*

वाते मुंगा मोलारी - भीमणीपुत्र मोहन नायेक

*वाते मुंगा मोलारी*
        My swan song

क्रांतीसिंह सेवालाल महाराजेर जयंतीर निमतेती मार मनेमायीर एक ढाळ..!!

क्रांतिसिंह सेवादास महाराजेर क्रांतीदर्शी विचारेती,गोर वाड;मयीन सांस्कृतिक मोलेती,गोरबोली भाषारे रुप सौंदर्येती आजेर पिढीनं जोडणो गरजेर छ.
         आज हाम क्रांतिसिंह सेवादास महाराजेर १०\१५ रुपेर फोटू घर घर पुचायेम कमालेर यशस्वी वेगे छा.ये १०\१५ रुपेर फोटूती हामारो प्रेरणास्त्रोत विस्कळीत वेगो छ.फोटूर कुरघोडीती बापूर क्रांतीदर्शी विचार बंडाऊ पडगे."ठेविले अनंते तैसेची रहावे",आसे विचारेर पेंण्णीती हामार विचार करेर नैसर्गिक शक्ती नष्ट वेगी."मुंवो मलक सरजीत करेर भावना नष्ट वेगी".आतज हामारो पतन हुवो.
             तांडो तांड वाचन संस्कृती रुजे सवायी आजेर पिढीनं नवे समीयारे नवे विचारेती, जगजेष्ट गोर वाड;मयीन संस्कृतीती जोडतू आयेवाळो छेनी.
    सवारेरो गौरवशाली तांडो जर सवारेर पिढीर हावाली करेर विये तो "फाईट' सेवादास आबं आपणेनं घरे घरेर कवाडेताणू पूचाणो लागेवाळो छ.
      क्रांतिसिंह सेवादास महाराजेनं 'फ्लाइट' कतो पलायनवाद आजीबात मान्य कोनी रं.क्रांतिसिंह सेवादास महाराज इ "फाइट रं फाइट,शब्द सामर्थ्येरो योद्धा"..!
              सेवादास महाराजे सामूती आपणे सवारेर पिढीनं कुणस प्रेरणा लेयेसारू केयेवाळ छा फाइट क,फ्लाइट ? इ भी भान जागृत वेणू गरजेर छ.ए मान जागृत वेये सवायी तांडेमं नवो बदल आयोवाळो छेनी.
            "संस्कृती"ये शब्देसारू गोरबोली भाषा व्यवहारेमं गोरबोली भाषार मालकीरो "धाटी"इ स्वतंत्र शब्द प्रचलित छ तो "परंपरा"ये शब्देवासं "रुढी"इ शब्द छ.गोर धाटीनं नीति अन गती छ.इ धाटी अन रुढी ये शब्दे परती सिध्द वचं. धाटी>पळणे,रुढी >पळणे इ अर्थ संकेत धेनेम लिदे केलं तो मारो ई विधान तर्कसंगत सिद्ध वचं.
        गोर धाटीरो जीवन प्रवास इ आदिम ते संगणक समीयाताणू वेतो आयो छ.ये स्थित्यंतरेमं जसो  गोरमाटीनं ओरे आनुभावे माईती सिकेन मळो ऊ से खोळेम लेन सेनं वेटतो आयो छ.गोर जीवनशैली इ काळेनुसार बदलती आयी छ;पणन आपण प्रिय बोलीभाषा अन मूळ संस्कृतीर पोषक घटक भुलो कोनी छ;करन गोरमाटी गणसमाज आज भी जीवतो दखारो छ.जगदनीयार पुटेपं वारसेक गण आपणे भाषासह नष्ट वेमेले छ. शाक्य गण आपणेनं सामळेन मळचं;पणन कती आकीती दकायेनी.महामानव गौतम बुद्धेर विवेकवाद,परिवर्तनवाद बहुतेक शाक्य गणेन रुजो कोनी करन शाक्य गण आज आकीती कती दकारो कोनी. ई शक्यता भी नाकारतू आयेनी.
        क्रांतिसिंह सेवादास महाराजेर विवेकवाद,परिवर्तनवाद,गोरबोली भाषा जर आपण भूल जाया तो आपण भी ऊज गत वेयेवाळ छ."कोर गोरुनं सायी वेस"! ये समतावादी गोर संस्कृतीर मोलेर आधार लेन आपणेनं आंगेर मलक कन करेर छ..!
              थोरं इतिहासकार बापू बळीराम पटल्या बानो बदलाये येपर हाम लेंगी माईती तिरस्कार व्यक्त किदे;पणन बापू बळीराम पटल्यार परिवर्तनवादी पोषक विचारेर हाम न कनायी सन्मान किदे न स्विकारे! इतिहास लेखनेपं समीक्षा,टिका तो वेतीज रचं.संशोधन प्रक्रिया इ अंतरिम रचं,अंतिम रेयेनी.लेखन प्रपंचेम चुक वेणू साहजिक रचं. व्यवस्था परिवर्तन इ राजकीय चळवळीती वेयेनी तो वैचारिक क्रांतीती वचं येर जाण बापू बळीराम पटल्यानं रं मांडवीर १९३५ सालेर "हीरा वाचनालय" इ ओरो उत्कृष्ट उदाहरण छ.जयंतीर निमतेती ये प्रेरणास्त्रोत नवी पिढी मुंड्याग आणू गरजेर छ.
             गोरमाटी ई गतीशील,मानवतावादी,निसर्गवादी कतोज कतोज विज्ञानवादी एक 'जथ्या' छ.जगदनीयार पुटेपर "वकोल्डीन धोकेवाळो" गोरमाटी सरिको जथ्या इ दुसरी कुणसीज संस्कृतीमं धुंडे तो भी लायेवाळो छेनी.धरती याडीरो "नवण" आज भी गोर याडीरे हिवडापं पेले नंबरेप मंडामेलो छ.

*पेलो मंडोये नामये मारी धरतीरो लेस्याये...!*

     निसर्गेनं सरण जायेर संकल्पना मांडेवाळो पेलो गोरमाटीरो तांडोज छ.निसर्गेन सरण जाये सवायी केनी गती लागेवाळ छेनी ये तत्वप्रणालीरो पेलो प्रणेता इ तांडोज छ.
     काळे नुसार काळे सोबत चालणो गरजेर छ.वयेरे ७० सालेम भी संगणक समीयाम म तमार सोबत छू.गोरबोली भाषा अन गोर धाटीनं डिजिटल उपस्थितीमं लायेर मार परीती म कोसीस करतो रुचू.
       सायित्य कला राजकारण,संशोधन,संशोधन अन उद्योग व्यवस्थापन,शौर्य ये से आखाडामं गोरमाटी सेर मोवळेपं रेन नायकी गजाते रेणू ई गोर वाड;मयीन संस्कृतीर सिक छ.
       ईज मोवळो सेवादास महाराज अन महानायक वसंतराव नायक सायेबेन अभिप्रेत छ.ये से प्रेरणास्त्रोत मातेम घालेर विषय छ.ईज हाम भुलगे छा.
         
     *नंगारारे घोरेमं रिजो गोरमाटी!*

           कतो संघटित रो..ई क्रांतिसिंह सेवादास महाराजेर खुब मोटो बलस्थान हाम भुलगे;करन खर्गे सरिको कोयी भी आज आपणेन धुत्कारेन लग्गो छ.
     निजाम राज्येरे भर दरबारेमं जान सर्जिकल स्टाॅइलेती दलकारेवाळे क्रांतिसिंह सेवादास महाराजेर वलादेपं धुत्कार सांबळेर पाळी का आवगी ? इ दोस खर्गेर छेनी तो येनं कारणीभूत आपण भी छा.
           औरंगजेबेन नजराणा देयेवासू शिवाजी महाराज आपणे सोबत फक्त गोरमाटीर १०० नायकडा लेजावचं.गोरमाटीर सो नायकडा जर आपणे सोबत रिये तो औरंगजेब मनं कैद करं कोनी ई शिवाजी महाराजेर गनीमी कावा खुबकायी कचं.ई गोरुरो इतिहास हाम खर्गे प्रवृतीताणू पूचायेम अपरशी ठरगे. आतज हामारो पानीपत वेरो छ.
            गोरुरो दुबळो बलस्थान,गोरुरी बादभरी संघटना,गोर पुढारीर नाळी नाळी पक्ष ये से वातेती गोरुरो संघटन लंगडो पडरो छ. १२ कोटी संख्यांक गोरुर गठ्ठा मतेर धाक निर्माण वेये सवायी ये लोक रासी आयेवाळ छेनी. १२कोटी संख्यांक  गोरुर गठ्ठा मतदान *निर्णायक* casting vote  ठरे सवायी गोरुरो *राज* आणो मसकल छ.
       केरी कनेती उमेदवारीर भिक  मांगेती राज आयेनी तो राज खोसन लायेर ताकत मनगटेमं रेणू लागचं.

*कोयी किसी को राज न देवे,जो लेवे नीज बलसे लेवे..!*
         पंजाबेमं आंगड्या गरु नानकेर सायित्य क्रांती यशस्वी हुयी जेर पचं पंजाबेमं राजकीय चळवळ यशस्वी हुयी छ.

   *मुंवो मडदा खाट वटाये..!*i

 मनेती मरेमराये मनक्या भी एक दन हुंमाळो वटायेसाररू तयार वेजाये.ई क्रांतिसिंह सेवादास महाराजेर वाड;यीन बलस्थान हाम भुलगे.सायित्य क्रांती वेये सवायी राज आयेवाळो छेनी.सायित्य क्रांती इ राजकीय,सामाजिक चळवळीरो बलस्थान छ.ये से चळवळीरो नेतृत्व करेर धमक इ साहित्यिकेर वाणी अन लकणीमं रचं.
       सायित्यसत्ता > अर्थसत्ता > धर्मसत्ता > राजकीयसत्ता आसो राजकीय क्रांतीरो प्रवास रचं.
          कोयी कचं सेवादास महाराज संत रं तो कोयी केरेचं क्रांतिसिंह रं तो कोयी समाज सुधारक वेत्तो केरे छ तो पचं आबेलगू २८० जयंती मनाणो वेगो तरी समाजेपं सुधारणा,परिवर्तन,हक्करो राज आरो कोनी छ.का कोनी  आरो तांडेम नवो बदल ?
      ये प्रश्नेर ऊत्तर जे जयंतीम गोरुनं लाब जाये ऊ जयंती परिवर्तनरो खरो "पोर्या तारा" ठरीये आतरी वात खर..!

                        भीमणीपुत्र
              मोहन गणुजी नायक
अध्यक्ष - ५ वेअखिल भारतीय गोरबंजारा साहित्य संमेलन, डोंबिवली, मुंबई 

World Banjara Day

Mr. D. Rama Naik took the historic initiative to organize "World Roma-Banjara Day" in India. Compiled by-  Dr. Dinesh Sewa...