खुट्टे गाढ खुट्टे ऊपढ- गोर माटीम खूटान महत्व
वाते मुंगा मोलारी
*My swan song*
खुट्टे गाढ खुट्टे ऊपढ
पेना एक तांडेमं एक परिवर्तनवादी माटी रं.पणन नायक, कारभारीनं ओर परिवर्तनवादी विचारेनं विरोध रं.नायक, कारभारीनं लोकूर नसाब करन लोकूनं दांडदुंड करन खायेर बल्ला आदत रं.पणन इ परिवर्तनवादी माटी ओनेर कायीज कोनी चाले देतोतो.तांडेर आसामी भी ये परिवर्तनवादी माटीन साथ देये लाग.चळवळीन गती मळे लाग,नायकेन घोर पडे लागो.
नायक एक दन कारभारीन घरं बला लिदो.केये लागो क, कारभारी.! कायी करीया आबं? इ माटी तो आपणे पेटेपं टांग देये लागो?येर काटो काडे सवायी आपणेनं गती छेनी.न तो इ माटी आपणेनं *धोबी का कुत्ता ना घर का ना घाट का*आस गती कर नाकीये..!कारभारी केये लागो क, कायी करणू लागीये पचं आपणेनं?
नायकेर केणो हुओ क, कारभारी, मुड्यांगं होळी आरी छ नी कलागो..! होळीम केरी न केरी घर धुंड तो रचजं नी; धुंडेमं खुट्टा गाढेरो अन ओन वखडेरो अन वखडतूवणा गेरीयानं मारेरो इ कारीया रचजं नी कलागो.!
कारभारीनं पटगी माटा वात.केये लागो क, येमं ओ माटीर काटो काढनाका कलागो…!कारीया फिक्स..!!
आयी भा एक दन होळी.नायक, से तांडेवाळेन बलायो.केये लागो क, सामळो रे भा.गेरीयाओ!नवो दन आरो छ…कुण मरं कुण बचं; आज खावं छा, सवारेर भरोसो छेइ!होळीमं रम लो, नाचो कुदो.धुमधामेती होळी मनाओ कलागो..!
होळी बाळीयाये.धुंडेवाळे घरं दी खुट्टा गाडेन लगा दिने.खुट्टा गाडेवाळ नायकेर दलाल रं.दी गाठाळे खुट्टा मजबूत गाढ दिने.खुट्टा वखडेर कारीया सुरू वेगो.ओमं इ परिवर्तनवादी माटी भी भळ गो.ओनं कायी मालम बिचारेनं ये क्लासिकल गोरमाटीर कावा?
खुट्टा वखडेवाळेरो एक पक्ष रचं अन ओनं विरोध करेवाळो एक पक्ष रचं.खुट्टा वखडेवाळेनं विरोध करेवाळ दंडा वणान मारचं.
हानु खुट्टा वखडतूवणा ये परिवर्तनवादी माटीर माकडीमं एक चोट मार दिने..माटी एके चोटेती भमळा गो…मर गो..!
पोलीस, एस.पी.चोकसी करेन आवगे…!
एस.पी.- क्या नायक ये आदमी को किसने मारा?
नायक-एस.पी.सायेब…! हमारे होली मे खुट्टा गाढने का और ऊसे ऊखाडने का एक प्रोग्राम होता है!ऊस मे एक पक्ष खुट्टा ऊखाडनेवाला होता है! दुसरा पक्ष खुट्टा ऊखाडनेवाले को मारनेवाला रहता है, ऊसमे यह आदमी मर गया..कलागो..!
एस.पी- ये बताओ..!खुट्टा गाढते क्यूं और ऊसे ऊखाडते क्यूं.?
नायक- गाढनाज पडता कलागो.
एस.पी.- मरेतक मारते क्यूं?
नायक- त्योहारज वैसा है कलागो.
साले गोरमाटी खुट्टे गाढ खुट्टे ऊपढ है केन चलो गो..!
भियाओ! आसे धंदाती आपण 70 साल होटो चले गे छा.विचार करो..संघटित वो..जेर लायकी छ ओर टांग पकडन होटो मत खिचो.
भाषार विकास इ ओ भाषिक लोकगणेर विकास रचं.इ धेनेमं रकाडो.कालेन आपणो वाड;मयीन सोबती एकनाथ गोफणे युनेस्कोर एक जागतिक रिपोर्ट दिनो छ ये शतकेरे आखरीताणू जगेरी 6000 भाषा पैकी 3000 हाजार भाषा मरेवाळी छ
ये मरेवाळी भाषार यादीमं गोरबोली भाषारो नाम, नंबर न रेणू निदान येर तो भो काळजी ला
भांडवली व्यवस्था दनेतीदन बळकट वेती जारी छ.गामेर सरपंच इ थेट जनता माइती निवडन जाणू आसो कायदो वेगो छ.गरीबेनं सत्ता, संपती, प्रतिष्ठा माइती भार फेकेर कोसीस चालरी छ.महा नायक वसंतराव नायकेर सत्तार विकेद्रिंकरणेर सपनेर चुराडो कररे छ..
गोरमाटी भियाओ! तम भी ये भांडवली व्यवस्थानं खतपाणी घालो.साहित्य संमेलनेरो अध्यक्ष इ शहरी भागेरो अन ओ भी ऊच्च विद्याविभूषित रेणू …करो इ मनमानी ..?
मनं कुणसी लेखकेरो विरोध छेनी..कुणसीज पदेर भी मनं लालच छेनी..म. फुलेर केणी छ क, ग्रामीण भागेर छच्यापरेन सिकायेवाळो मास्तर इ ग्रामीण भागेरोज रेणू..! तांडोपेडो, ग्रामीण साहित्य संमेलनेरो अध्यक्ष इ तांडा, वाडी,खेडी, पाडा, बेडा जीवन जगेवाळो रेणू जनाज ऊ खाळ्या, रुंगळी,खेराळी, खेचडी, गावडी भेसीर गोबर मुतेती; ग्रामीण जीवनेर आसली कडापेती इमान रकाडीये..हानू जेष्ठ साहित्यिक डाॅ.विठ्ठल वाघेर केणी छ..!
तांडो आज भाषिक न्युनगंडेम छ.पुस्तकेर भाषा तांडेर छच्यापरेनं कळरी कोनी छ..तांडेमं वसती शाळा रेणू..ओ शाळामं एक मास्तर गोरबोली भाषिक रेणू..इ मांगणी कनायी किदे कायी? मार तांडेम वसती शाळा छ..आ.सुधाकरराव नायक साहेबेर इ देण छ.
त॔टा मुक्ती कार्यक्रम रबान गोरगणेर नसाब इ आइडिंटी खोडन काडेर आतं प्रयत्न हूवो जना कतं चलेगेते ये नसाबी?नसाबेनं घटनात्मक दर्जा मळणू येरवासं कनायी कोसीस किदे कायी?
खुट्टे गाढ खुट्टे ऊपठ,ये संस्कृतीर वारस छा नी?
भीमणीपुत्र
मोहन गणुजी नायिक
सौजन्य: प्रा.दिनेश सेवा राठोड
*My swan song*
खुट्टे गाढ खुट्टे ऊपढ
पेना एक तांडेमं एक परिवर्तनवादी माटी रं.पणन नायक, कारभारीनं ओर परिवर्तनवादी विचारेनं विरोध रं.नायक, कारभारीनं लोकूर नसाब करन लोकूनं दांडदुंड करन खायेर बल्ला आदत रं.पणन इ परिवर्तनवादी माटी ओनेर कायीज कोनी चाले देतोतो.तांडेर आसामी भी ये परिवर्तनवादी माटीन साथ देये लाग.चळवळीन गती मळे लाग,नायकेन घोर पडे लागो.
नायक एक दन कारभारीन घरं बला लिदो.केये लागो क, कारभारी.! कायी करीया आबं? इ माटी तो आपणे पेटेपं टांग देये लागो?येर काटो काडे सवायी आपणेनं गती छेनी.न तो इ माटी आपणेनं *धोबी का कुत्ता ना घर का ना घाट का*आस गती कर नाकीये..!कारभारी केये लागो क, कायी करणू लागीये पचं आपणेनं?
नायकेर केणो हुओ क, कारभारी, मुड्यांगं होळी आरी छ नी कलागो..! होळीम केरी न केरी घर धुंड तो रचजं नी; धुंडेमं खुट्टा गाढेरो अन ओन वखडेरो अन वखडतूवणा गेरीयानं मारेरो इ कारीया रचजं नी कलागो.!
कारभारीनं पटगी माटा वात.केये लागो क, येमं ओ माटीर काटो काढनाका कलागो…!कारीया फिक्स..!!
आयी भा एक दन होळी.नायक, से तांडेवाळेन बलायो.केये लागो क, सामळो रे भा.गेरीयाओ!नवो दन आरो छ…कुण मरं कुण बचं; आज खावं छा, सवारेर भरोसो छेइ!होळीमं रम लो, नाचो कुदो.धुमधामेती होळी मनाओ कलागो..!
होळी बाळीयाये.धुंडेवाळे घरं दी खुट्टा गाडेन लगा दिने.खुट्टा गाडेवाळ नायकेर दलाल रं.दी गाठाळे खुट्टा मजबूत गाढ दिने.खुट्टा वखडेर कारीया सुरू वेगो.ओमं इ परिवर्तनवादी माटी भी भळ गो.ओनं कायी मालम बिचारेनं ये क्लासिकल गोरमाटीर कावा?
खुट्टा वखडेवाळेरो एक पक्ष रचं अन ओनं विरोध करेवाळो एक पक्ष रचं.खुट्टा वखडेवाळेनं विरोध करेवाळ दंडा वणान मारचं.
हानु खुट्टा वखडतूवणा ये परिवर्तनवादी माटीर माकडीमं एक चोट मार दिने..माटी एके चोटेती भमळा गो…मर गो..!
पोलीस, एस.पी.चोकसी करेन आवगे…!
एस.पी.- क्या नायक ये आदमी को किसने मारा?
नायक-एस.पी.सायेब…! हमारे होली मे खुट्टा गाढने का और ऊसे ऊखाडने का एक प्रोग्राम होता है!ऊस मे एक पक्ष खुट्टा ऊखाडनेवाला होता है! दुसरा पक्ष खुट्टा ऊखाडनेवाले को मारनेवाला रहता है, ऊसमे यह आदमी मर गया..कलागो..!
एस.पी- ये बताओ..!खुट्टा गाढते क्यूं और ऊसे ऊखाडते क्यूं.?
नायक- गाढनाज पडता कलागो.
एस.पी.- मरेतक मारते क्यूं?
नायक- त्योहारज वैसा है कलागो.
साले गोरमाटी खुट्टे गाढ खुट्टे ऊपढ है केन चलो गो..!
भियाओ! आसे धंदाती आपण 70 साल होटो चले गे छा.विचार करो..संघटित वो..जेर लायकी छ ओर टांग पकडन होटो मत खिचो.
भाषार विकास इ ओ भाषिक लोकगणेर विकास रचं.इ धेनेमं रकाडो.कालेन आपणो वाड;मयीन सोबती एकनाथ गोफणे युनेस्कोर एक जागतिक रिपोर्ट दिनो छ ये शतकेरे आखरीताणू जगेरी 6000 भाषा पैकी 3000 हाजार भाषा मरेवाळी छ
ये मरेवाळी भाषार यादीमं गोरबोली भाषारो नाम, नंबर न रेणू निदान येर तो भो काळजी ला
भांडवली व्यवस्था दनेतीदन बळकट वेती जारी छ.गामेर सरपंच इ थेट जनता माइती निवडन जाणू आसो कायदो वेगो छ.गरीबेनं सत्ता, संपती, प्रतिष्ठा माइती भार फेकेर कोसीस चालरी छ.महा नायक वसंतराव नायकेर सत्तार विकेद्रिंकरणेर सपनेर चुराडो कररे छ..
गोरमाटी भियाओ! तम भी ये भांडवली व्यवस्थानं खतपाणी घालो.साहित्य संमेलनेरो अध्यक्ष इ शहरी भागेरो अन ओ भी ऊच्च विद्याविभूषित रेणू …करो इ मनमानी ..?
मनं कुणसी लेखकेरो विरोध छेनी..कुणसीज पदेर भी मनं लालच छेनी..म. फुलेर केणी छ क, ग्रामीण भागेर छच्यापरेन सिकायेवाळो मास्तर इ ग्रामीण भागेरोज रेणू..! तांडोपेडो, ग्रामीण साहित्य संमेलनेरो अध्यक्ष इ तांडा, वाडी,खेडी, पाडा, बेडा जीवन जगेवाळो रेणू जनाज ऊ खाळ्या, रुंगळी,खेराळी, खेचडी, गावडी भेसीर गोबर मुतेती; ग्रामीण जीवनेर आसली कडापेती इमान रकाडीये..हानू जेष्ठ साहित्यिक डाॅ.विठ्ठल वाघेर केणी छ..!
तांडो आज भाषिक न्युनगंडेम छ.पुस्तकेर भाषा तांडेर छच्यापरेनं कळरी कोनी छ..तांडेमं वसती शाळा रेणू..ओ शाळामं एक मास्तर गोरबोली भाषिक रेणू..इ मांगणी कनायी किदे कायी? मार तांडेम वसती शाळा छ..आ.सुधाकरराव नायक साहेबेर इ देण छ.
त॔टा मुक्ती कार्यक्रम रबान गोरगणेर नसाब इ आइडिंटी खोडन काडेर आतं प्रयत्न हूवो जना कतं चलेगेते ये नसाबी?नसाबेनं घटनात्मक दर्जा मळणू येरवासं कनायी कोसीस किदे कायी?
खुट्टे गाढ खुट्टे ऊपठ,ये संस्कृतीर वारस छा नी?
भीमणीपुत्र
मोहन गणुजी नायिक
सौजन्य: प्रा.दिनेश सेवा राठोड
